ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ
   

1. Ποια είναι τα χωριά αυτά και που βρίσκονται;

2. Ποια η ιστορία τους ;

Στο νοτιότερο άκρο της Απουλίας, στη χερσόνησο του Σαλέντο και ειδικότερα στο δρόμο που ενώνει το Lecce με το Otranto μπορεί κανείς να διαβάσει μια ταμπέλα που γράφει με μεγάλα γράμματα “Kalόs ίrtate” και μετά από κάτω Calimera. Το τοπίο είναι μεσογειακό: λευκοί ασβεστωμένοι τοίχοι, σπίτια με αυλές, στενά δρομάκια, γκριζοπράσινες ελιές, καταγάλανη θάλασσα. Μα πώς είναι δυνατόν; Όλα έχουν ελληνική όψη. Πράγματι, η Ελλάδα απέχει δύο βήματα, αλλά εδώ είμαστε στην Ιταλία ! Στην πραγματικότητα είμαστε στην Grecίa.  Grecίa, τι είναι αυτό ; Λίγοι γνωρίζουν την ύπαρξη της ελληνόφωνης ζώνης στην καρδιά του Σαλέντο (Grecίa Salentina).

Ο μύθος λέει ότι οι πρώτοι Έλληνες ήρθαν στο Σαλέντο μετά την πτώση της Τροίας, οδηγημένοι από το μυθικό βασιλιά της Κρήτης Ιδομενέα. Κατά τη διάρκεια της βυζαντινής περιόδου υπήρξε μια ισχυρή παρουσία Ελλήνων, η οποία παράκμασε με τον ερχομό των Νορμανδών. Τον 16ο αιώνα τα ελληνικά χωριά ήταν περισσότερα από είκοσι, ενώ στα τέλη του 1800 είχαν περιοριστεί σε δεκατρία ( ta dekatrίa chorίa ) μέχρι να καταλήξουν στα εννέα σημερινά χωριά, τα οποία είναι: η Καλημέρα, το Μαρτάνο, το Καστρινιάνο Ντέι Γρέτσι, το Κοριλιάνο, το Μαρτινιάνο, το Μελπινιάνο, το Σολέτο, η Στερνατία και  το Τζολίνο.

Δεν υπάρχουν ιστορικά δεδομένα αρκετά  που θα μας βοηθούσαν να καθορίσουμε πότε ακριβώς και από πού ήρθαν κι εγκαταστάθηκαν στα μέρη αυτά οι σημερινοί Ελληνόφωνοι. Οι αρχαίοι ιστορικοί μιλούν για τις αποικίες που ίδρυσαν οι Έλληνες αρχίζοντας από τον 8ο π.Χ. αιώνα στα παράλια της Μεσημβρινής Ιταλίας και της Σικελίας ( Μεγάλη Ελλάδα ), εκεί ακριβώς όπου και σήμερα ακμάζουν οι σύγχρονες ιταλικές πόλεις που φέρουν ελληνικά ονόματα: Οτράντο, Τάραντας,  Σύβαρις κ.α.

Για συνοικισμούς στον εσωτερικό χώρο δε γίνεται λόγος, όμως είναι ευνόητο ότι αποικίες τόσο ακμαίες δε θα άφηναν ανεκμετάλλευτη γη με το να περιοριστούν στο εμπόριο, αλλά θα είχαν απλώσει βαθιά τις ρίζες τους στην ενδοχώρα. Υπάρχουν στοιχεία ότι ήδη από τους πρώτους χρόνους της ρωμαϊκής κυριαρχίας έγιναν μετακινήσεις πληθυσμών. Επίσης, στη μετακίνηση των πληθυσμών στα μέρη αυτά συνέβαλαν, κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους, οι συχνές επιδρομές των Σαρακηνών-πειρατών, των οποίων η μνήμη διατηρείται έντονα στις λαϊκές παραδόσεις των Ελληνοφώνων.

Τα χωριά αυτά βρίσκονται σε μια εύφορη πεδιάδα γεμάτη με αμπέλια, οπωροφόρα και φυτείες καπνού, μικρές βιομηχανίες επεξεργασίας ξύλου, κάρβουνου και οικοδομικών υλικών. Καλό συγκοινωνιακό δίκτυο συνδέει τα ελληνόφωνα χωριά μεταξύ τους, καθώς  και με τις μεγαλύτερες πόλεις . Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να δημιουργήσουν ευνοϊκές συνθήκες διαβίωσης και ένα βιοτικό επίπεδο αρκετά υψηλό για τους 40.000 κατοίκους.

 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ

Το Μάρτιο του 2006 το σχολείο μας πραγματοποίησε 5ήμερη εκδρομή στη Νότια Ιταλία, με τη συμμετοχή 44 μαθητών και 5 καθηγητών. Στη διάρκεια της εκδρομής αυτής οι μαθητές μας επισκέφτηκαν τον Τάραντα - την πρώτη πρωτεύουσα της Μεγάλης Ελλάδας, το Λέτσε, τη Νάπολη και την Πομπηία.  Επίσης επισκέφτηκαν τα ελληνόφωνα χωριά.

Μια συγκινητική στιγμή της εκδρομής ήταν στο ιταλικό σχολείο του Casandrino, λίγο έξω από τη Νάπολη, όπου οι μαθητές μάς υποδέχτηκαν τραγουδώντας τον ελληνικό εθνικό ύμνο. Φωτογραφίες από την επίσκεψή μας  μπορείτε να δείτε στο site του Συλλόγου των ελληνόφωνων χωριών της Ιταλίας στο Σαλέντο.

 
 

ΤΖΟΛΙΝΟ

 

 

 

ΝΑΠΟΛΗ